Mortgage Meclis’e geliyor
AKP seçim öncesi konut kozunu yeniden kullanmaya hazırlanıyor. İpotekli konut finansmanı sistemi mortgage yasa tasarısının en geç haftaya Meclis’e geleceÄŸi açıklandı
AHMET KIVANÇ (Arşivi)
ANKARA - Türkiye’de bankaların kullandırdığı konut kredilerinin toplam gayri safi milli hasılaya (GSMH) oranı yüzde 2′lerde. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde ise bu oran yüzde 50′lere ulaşıyor. Türkiye’deki konut açığını kapatmak için yılda ortalama 300 bin yeni konut yapılması gerekiyor.
Bu açığı gören AKP iktidara gelirken, “Herkes kira öder gibi ev sahibi olacak” sloganını kullandı. Aradan geçen sürede ise Toplu Konut İdaresi (TOKİ) yaklaşık 250 bin konut inÅŸasına baÅŸladı, bunların 150 bininin inÅŸası halen devam ediyor.
Yıllık 300 bin konut ihtiyacına karşılık, TOKİ’nin dört yılda yaptığı konut sayısı sınırlı kaldı. Üstelik bu konutların önemli bir bölümü, dar gelirlilerin alım gücünü aÅŸan fiyatlardan satılan konutlardan oluÅŸuyor. Hükümet seçime giderken konut kozunu bir kere daha kullanmaya hazırlanıyor. Kamuoyunda ‘Mortgage’ olarak bilinen ipotekli konut finansmanı sistemine iliÅŸkin yasa tasarısı ‘Konut Finansmanı Sistemine İliÅŸkin ÇeÅŸitli Kanunlarda DeÄŸiÅŸiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı’ adıyla önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’nda ‘temel kanun’ olarak, hızlandırılmış ÅŸekilde görüşülecek.
Seçim tarihi yaklaÅŸtıkça, TBMM’nin önündeki çalışma süresi de giderek kısalıyor. Genel seçim, normal tarihi olan kasım ayında yapılsa bile Meclis sadece haziran sonuna kadar çalışabilecek. Bu sürenin kayda deÄŸer kısmı da CumhurbaÅŸkanlığı seçimi tartışmalarıyla geçecek. Dolayısıyla hükümetin öncelik verdiÄŸi yasaların Meclis’ten çıkarılabilmesi için çok fazla vakti kalmadı.
Başbakan Tayyip Erdoğan, daralan Meclis çalışma takvimini dikkate alarak, öncelikle çıkarılacak yasalar arasına kamu finansmanı tasarısının da alınmasını, hatta mümkünse bu hafta çıkarılmasını istedi.
Mortgage üçüncü sırada
AKP Grup BaÅŸkanvekili Sadullah Ergin, bu hafta öncelikle yarım kalan yabancı doktor çalıştırılmasına iliÅŸkin yasa tasarısının görüşüleceÄŸini söyledi. Ardından gecekondu dönüşümü konusunda TOKİ’ye yetki veren yasa tasarısı ele alınacak. Bunun ardından da konut finansmanı yasa tasarısına geçilecek. Ergin, en geç gelecek hafta konut finansmanı yasa tasarısının görüşmelerini tamamlamayı hedeflediklerini söyledi.
Yasa ne saÄŸlayacak?
Konut finansmanı sisteminin özü, bankalar, finans kurumları, finansal kiralama şirketleri ve katılım bankalarının kullandırdığı konut kredilerinin ipotek karşılığı güvenceye alınmasını, bu ipotekler karşılığı yurtiçi ve yurtdışından finansman temin edebilmeleri ilkesine dayanıyor. Bu sistemde kullandırılacak konut kredilerinden alınacak vergi ve harçlarda da indirimler öngörülüyor.
Tasarının getirdiÄŸi en önemli teÅŸvik ise, kullanılacak konut kredisinin 100 bin YTL’ye kadarki bölümüne karşılık gelen faiz giderlerinin, ücretlilerin gelir vergisi matrahından düşürülmesine olanak saÄŸlaması. Tasarının bu maddesi, 1 Ocak 2008′den geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Tasarının getirdiği bir başka önemli avantaj ise, konut kredilerinde değişken faize olanak sağlaması. Kredi veren kuruluşlar, örneğin enflasyona endeksli olarak kredi kullandırabilecek. Böylece hem kredi verenler kendilerini ileride yaşanabilecek yüksek enflasyon riskinden koruyabilecek, hem de enflasyonda yaşanabilecek düşüş, tüketicilerin kredi faizi ödemelerine yansıtılabilecek. Değişken faizli kredi uygulamasının konut kredisi sürelerini uzatacağı tahmin ediliyor.
Maliye’den itiraz var
Ancak, 100 bin YTL’ye kadarlık kredilerin faizinin vergi matrahından indirilmesine Maliye Bakanlığının itirazı bulunuyor. Maliye yetkilileri, tasarının ilk halinin gerekli vergi teÅŸviklerine yeterince yer verdiÄŸini, komisyonda eklenen yeni vergi teÅŸvikinin bütçeye önemli ölçüde yük getireceÄŸini savunuyor.
Maliyeciler ayrıca, bu düzenlemenin uygulamada teknik sorunlara yol açacağını, mevcut gelir vergisi matrahında ciddi bir azalmaya neden olacağını belirtirken, sadece ücretlilere sağlanacak bu vergi avantajının adalet ilkesine de uygun olmayacağını, çünkü konut finansman sisteminden daha çok üst gelir grubunun yararlanacağını dile getiriyor.
Maliyecilerin bu düşüncesine karşılık TBMM Plan Bütçe Komisyonu üyesi CHP milletvekilleri, vergi avantajının yürürlük tarihinin ertelenmesinin doğru olmadığını, konut alacaklara önemli bir avantaj sağlayacak vergi indiriminin yasayla birlikte yürürlüğe girmesini istiyor.
AKP Grup Başkanvekili Sadullah Ergin, vergi indiriminden geri adım atılması konusunda hükümetten şu ana kadar AKP grup yönetimine herhangi bir değişiklik önerisi gelmediğini ifade etti.

